อ้าปากค้าง หรือกรามค้างเป็นอย่างไร

คนทั่วไปมักใช้คำว่าอ้าปากค้างหรือกรามค้างเพื่ออธิบาย 2 อาการ คือ

 

1.อ้าปากแล้วหุบลงไม่ได้

 

 

2.อ้าปากได้น้อยกว่าปกติ

 

 

     การอ้าปากแล้วหุบลงไม่ได้ ทางการแพทย์เรียกว่า อ้าปากค้าง แต่เมื่ออ้าปากแล้วไม่สามารถอ้าปากได้กว้างตามปกติ  เรียกว่า อ้าปากได้จำกัดหรืออ้าปากไม่ขึ้น

 

 

อ้าปากค้างเกิดจากอะไร

 

 

     โดยทั่วไปเมื่อเราอ้าปากและหุบปาก ข้อต่อขากรรไกรที่อยู่บริเวณหน้ารูหูจะหมุนและเคลื่อนไปมาในเบ้ากระดูกซึ่งเป็นส่วนที่ติดกับกะโหลกศีรษะ

 

 

     เมื่อเราอ้าปากหัวข้อต่อขากรรไกรและแผ่นรองข้อต่อขากรรไกร จะเคลื่อนออกจากเบ้ากระดูกเมื่อหุบปาก 

 

 

     เมื่ออ้าปากค้างหัวข้อต่อกรรไกรจะเคลื่อนพ้นเบ้ากระดูกออกมาขัดค้างอยู่นอกเบ้า และไม่สามารถ หุบปากลงได้ตามปกติ เช่นเมื่อหาวกว้างๆหัวเราะกว้างๆ อ้าปากกว้างเพื่อทำฟันนานๆ ซึ่งขณะเกิดอาการมักรู้สึกเจ็บปวด ร่วมด้วย

 

 

เมื่ออ้าปากค้างควรทำอย่างไร ?

 

 

     เมื่ออ้าปากค้าง ต้องพยายามสงบใจและอย่าตกใจเพราะจะทำให้กล้ามเนื้อบดเคี้ยวเกร็งมากขึ้น และไม่สามารถจัดตำแหน่งขากรรไกรเข้าที่ได้ บางครั้งเมื่อผู้ป่วยพยายามขยับขากรรไกรไปมาหรือนวดคลึงบริเวณข้างแก้มเพื่อผ่อนคลายกล้ามเนื้อก็สามรถหุบปากได้ ลงได้เอง ทั้งนี้ห้ามตบหรือชกใบหน้า และขากรรไกรหรือพยายาม หุบปากลงทั้งที่ข้อต่อขากรรไกรยังค้างอยู่ เพราะจะทำให้เจ็บมากขึ้น

 

 

     หากลองรักษาด้วยตนเองแล้วไม่ประสบผลสำเร็จควรรับการรักษาอย่างฉุกเฉินจากแพทย์ หรือทันตแพทย์ที่จะจัดขากรรไกรให้เข้าที่ได้ หากกล้ามเนื้อบดเคี้ยวของผู้ป่วยเกร็งมากผู้ป่วยอาจได้รับยาเพื่อผ่อนคลายกล้ามเนื้อและลดความกังวลซึ่งจะเอื้อให้แพทย์และทันตแพทย์จัดขากรรไกรเข้าที่ได้ง่ายขึ้น

 

 

     เมื่อสามารถหุบปากลงได้แล้วไม่ควรอ้าปากกว้างๆ อีกเพราะอาจทำให้อ้าปากค้างได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่ออ้าปากค้างขณะทำฟันสามารถประคบบริเวณหน้าหูหรือข้างแก้มด้วยน้ำเย็นเพื่อลดอาการเจ็บปวด ควรรับประทานอาหารอ่อนจนกว่าจะหายเจ็บและถ้ายังเจ็บมากสามารถรับประทานยาต้านการอักเสบสักระยะได้

 


อ้าปากค้างมีการรักษาอย่างไร ?

 

     ในผู้ป่วยที่อ้าปากค้างบ่อยๆ ควรบริหารขากรรไกรโดยวางปลายลิ้นที่เพดานปากบริเวณเหงือกหลังฟันหน้าบนแล้วอ้าปากจนกว้างที่สุดโดยให้ปลายลิ้นยังแตะบริเวณนี้ตลอดเวลาไม่ดันฟันหน้าเพราะอาจทำให้ฟันหน้ายื่น ค้างอยู่ในท่านี้ประมาณ 6 วินาที ทำซ้ำ 6 ครั้ง นับเป็น 1 รอบ ทำวันละ 6 รอบ ท่าบริหารนี้  จะเป็นการฝึกให้ผู้ป่วยอ้าปากอยู่ในวงจำกัดที่หัวข้อต่อขากรรไกรเคลื่อนอยู่ภายในเบ้ากระดูก ผู้ป่วยจะรู้สึกอ้าปากได้แคบลงซึ่งจะไม่ทำให้อาปากกว้างเกิดจำกัด